Kültür

Kültür kavramı etimolojik olarak Lâtince kökenli Colere kelimesinden gelmektedir.

Toprağı sürmek, işlemek anlamı taşıyan bu kök, Cultivate ( ekip-biçme, yetiştirme, geliştirme) ile Agriculture ( tarım) gibi sözcüklerde de görülmektedir.

Ayrıca Culture kelimesi en başında beri kendiliğinden değil bir insan iradesi ifade etmektedir.

Ural Altay dil ailesinden gelen Türkçe de kültür kelimesinin öz Türkçe karşılığı olarak ‘Ekin’ sözcüğü kullanılmaktadır. Tarım etrafında örülen yaşam anlatılmaktadır. Çobanıllıktan yerleşik yaşama geçmekle bu durum pekişmiştir.

Aynı şekilde Hint Avrupa Dil ailesinde bulunan Kürtçede de ‘kültür’ün karşılığı olarak ‘Çand’veya ‘Çandini’ sözcükleri kullanılır. Burada da tarımla, ekip-biçmeyle bağlantılıdır.

Bu etimolojik realite, aslında kültür olgusunun tarım devrimi ve tarımsal üretim faaliyetiyle ilişkisini de ortaya koymaktadır. Neolitik dönemin daha pek çok unsuru kültürün de doğrucusudur.

Marx kültür için ‘insanoğlunun yarattığı hemen her şey’ demektedir. Ve pekiştirerek’insanım insana dair hiç birşey bana yabancı değil’ diyerek kültürün insan iradesi ile oluştuğunu kendiliğinden birşey olmadığını vurgular.

Bu tanımlar kültürün kapsamının genişliği kadar, kültürün insana özgü karakterini de dile getirmektedir.

Konuyla ilgili incelemelerin hemen hepsinde kültürün tarihsel ve toplumsal bir olgu olduğu, insanlık tarihinin baştan sona bir kültür üretim tarihi ve kültürün kendisinin de özünde toplumsal insanın bir üretimi olduğu belirtilmektedir.

Özcesi kültür insanın sosyal kişiliğidir, kendini yaratma ve üretme yoludur. Insan toplumsal ve sosyal bir varlık olduğuna göre,
toplumsallık dışında bir insan gerçeği düşünülemeyeceğine göre; kültürde aynı şekilde toplumsal yaşamın bir ürünüdür ve toplumsal boyutta ele alınmak, düşünülmek durumundadır.

Işlevi toplumsal pratikleri anlamlandırmaktır. Ancak toplumsal yaşam içinde anlam kazanabilir. Yani bir insanın tek başına yerine getirebileceği bir etkinlik değildir; toplumdan kopuk kendi başına birey için herhangi bir işlevi olmayacağı gibi anlam da ifade etmez.

Marx’ın dediği gibi ‘ insan değişir değiştirir’ bu iradi süreç toplumu oluşturur, onarır, güçlendirir ve büyütür.

Mehmet Özgür Ersan 21.05.2014 üsküdar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir