Kalender Abdal Çelebi Şeceresi

Araştırdığımızda Kalender Abdal Çelebi hakkında çeşitli kaynaklarda farklı bilgilere rastlamaktayız. Hâce Bektaş (1209-1270-71) ve Kadıncık Ana oğlu Hızır Lala ya da Habib Efendi namı diğer Kızıl Deli ondan sonra sırasıyla, Balım Sultan ‘a kadar gelmiştir. Kalender Abdal Çelebi Balım Sultan’ın amcası Mürsel Bali’nin oğlu Yusuf Bali’nin oğludur.

Ali ile aldı aklım hubların hanı
İntizarda koydu bu garip canı
Yaktı kül eyledi aşk od’u beni
Söyündürür gözlerimin yaşı var
Kalender der daim metheder dilim
Muhammed Ali’nin yoludur yolum
Bektaşiyim benim maksudum balım
Her kişinin bir kolaya tavşı var

(Kalender Çelebi)

‘Kalender, Hacı Bektaş-ı Veli’nin torunlarındadır, yani Hacı Bektaş-ı Veli’nin Kadıncık Ana’dan burnu kanı damlasıyla doğma öz oğlu olan Habib Efendinin soyundan gelmedir. Onların inançlarına göre Kalender’in babası İskender, İskender’in babası Balım Sultan, bunu babası Resul Çelebi bunun da babası Habib Efendi’dir.’

Mürşit eteğinden tutmuşum destim
Bu idi muradım erişdi kastım
Bilmem sarhoş muyum neyim ben mestim
Erenler verdiyi doluyu gördüm
Kalender Abdal’ım koymuşum seri
Şükür kurban kestim gördüm didarı
Erenler serveri gerçekler eri
Sultan Hacı Bektaş Veli’yi gördüm

(Kalender Çelebi)
Hâce Bektaş postunda oturan Postnişin Balım Sultan 1516 yılında Hakk’a yürümüş yerine de o zamanlar otuz dokuz yaşında olan amcasının oğlu Kalender Çelebi geçmiştir. Bu konuda kaynaklara bakıldığı zaman çeşitli çelişkiler olmasına rağmen Kalender Abdal Çelebi’ye kadar şöyle bir şecere ortaya koyabiliriz.

Adı (Doğum:? – Ölüm:?)

Hızır Lala oğlu Seyit Ali Sultan; namı diğer: Kızıl Deli, 1310-1402
Seyit Ali Sultan oğlu Resul Bali, 1361-1441.
Seyit Ali Sultan oğlu Mürsel Bali, 1384-1483?
Mürsel Bali oğlu Yusuf Bali 1500-1501
Resul Bali oğlu Balım Sultan, 1428-1516
Yusuf Bali oğlu Kalender Çelebi, 1476-1527

Hâce Bektaş Veli ile ilk şecerede adı geçen oğlu Seyit Ali Sultan arasında bir oğul daha var, Hızır Lala ya da Habib Efendi dedikleri, ama adı pek duyulmaz. İlk şecerede Kalender Çelebi’nin babası Mürsel Bali olarak geçiyor. Mürsel Bali’nin diğer bir oğlunun ismi de Balım Sultan, Kalender Çelebi’nin kardeşi olarak gözüküyor. Resul Bali’nin Seyit Ali Sultan’ın oğlu olmasının dışında adı geçmiyor.

İkinci şecereye baktığımızda; Seyit Ali Sultan’ın iki oğlu var, Resul Bali ve Mürsel Bali. Resul Bali’nin oğlu Balım Sultan, Mürsel Bali’nin oğlu ise Yusuf Bali, yani Kalender Çelebi’nin babası. Balım Sultan ile Yusuf Bali amca çocukları olduğuna göre; Kalender Çelebi de Balım Sultan’ın amcası Mürsel Bali’nin torunu olmaktadır. Her iki şecerede de kuşkular var olmasına rağmen bizce yapacak başka bir şey de yoktur.

Başka bir kaynakta Hace Bektaş Veli mücerret taşı takarak hiç evlenmediği. Öğrencilerinden İdris Koca ve Kadıncık Ana’nın oğlu Hızır Lale, Hünkâr Hacı Bektaş’ın vasiyeti üzerine postnişin olmuştur. Bu konuda biz Peçevi İbrahim Efendi’nin yazdığı Peçevi Tarihi’ne de, Celalettin Ulusoy’un yazdığı Hacı Bektaş Veli ve Alevi Bektaşi Yolu yapıtına da inanmak zorundayız.

Mehmet Özgür Ersan

Kaynak :
1)Peçevi Tarihi, Peçevi İbrahim Efendi, Cilt 1. Kültür Bakanlığı Yayınları. 3. Baskı 1999
2)A. Haydar Avcı, Kalender Çelebi Ayaklanması, AAA Yayınları, Ankara 1998
3)Cemalettin Efendi’nin Müdafaa (1910) kitabını kaynak göstererek Doç.Dr. Bedri Noyan Dedebaba.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir