Mustafa Kemal-Ahmet Cemalettin Çelebi Efendi-Başköylü Hasan Efendi


Doğu Ocakları dahil Alevi Bektaşi toplumu bir bütün olarak Kurtuluş Savaşına Destek Vermiştir 
Mustafa Kemal ve Ahmet Cemalettin Efendinin Hacıbektaş görüşmesinde,en ilgi çekici konuşmayı daha sonraki yıllarda, Cemalettin Çelebi’ninküçük kardeşi olan Veliyettin Çelebi şöyle açıklamıştır:
“Başbaşa konuşmalarının bir yerinde Cemalettin Çelebi, Mustafa KemalPaşa’ya diyor ki: ‘Paşa Hazretleri, cesaretli ve basiretli idarenizdeTürk milletinin düşmanı kahredeceğine inancım sonsuz. Yüce Allah’ınmilletimize müyesser edeceği zaferden sonra Cumhuriyet ilanınıdüşünüyor musunuz?’
Çelebi’nin, Cumhuriyet kelimesini böylesine açık yürekle söylemesiüzerine, Mustafa Kemal Paşa heyecan ve dikkatle Cemalettin Çelebi’ningözlerine bakıyor, biraz daha yaklaşıyor, onun elini avcunun içinealıyor, kulağına fısıldar gibi yavaş fakat kararlı bir sesle: ‘O mutlugünün ilanına kadar aramızda kalmak kaydiyle, evet,
Çelebi Efendi Hazretleri.’ diyor.” Ne yazık ki Cemalettin Çelebi 1922yılında Hakk’a yürüyor;Cumhuriyet ilanını görmeye ömrü yetmiyor.Mustafa Kemal Paşa, o dönemlerde Cemalettin Çelebi’ye olağanüstü önemvermiştir. Büyük Nutuk’unda da, “2 Ocak 1920 günü cemiyetin merkez
kurullarına ve Hacıbektaş’ta Çelebi Cemalettin Efendi’ye, Mutki’deHacı Musa Bey’e ayrıca bir bildirim yaptık.” diye başlayan belge;Kurtuluş Savaşı’na buralardan kuvvetli destek geldiğinigösteriyor.Atatürk bunu anlayınca umutsuz gibi gözüken milli kurtuluşsavaşını başlatmaktan çekinmemiştir.
Hacıbektaş’ta oturan Veliyettin Çelebi de büyük kardeşi CemalettinÇelebi gibi Atatürk’ü bütün gücü ile desteklemiştir. Türkiye’yedağıtılan 25 Nisan 1339 (1923) tarihli beyannamesinde şöyledemektedir: “Anadolu’da bulunan ceddim Hacı Bektaş Veli Hazretleri’nesamimi muhabbeti bulunan bütün sevenlerimize ve bizden yana olanlaraduyurulur ki…
Bu milleti yeniden yaratarak bağımsızlığımızın sağlayan; varlığı bütünİslam dünyasına onur kaynağı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi,Gazi namlı Mustafa Kemal Paşa Hazretleri’nin yayınladıkları bildirge,tümünüzce bilinmektedir. Gazi Paşa’nın vatanın yücelmesi ve yükselmesikonusundaki her arzusunu yerine getirmek, bizlerin en birincigörevidir. Milletimizi kurtaracak, mutluluğumuzu sağlayacak, onunkoruyucu düşünceleridir. Bunu inkâr edenlerin bizimle asla ilişkisi,ilgisi yoktur. Yüce tarikatımızın bütün üyelerine, Gazi Mustafa KemalHazretleri’nin gösterdiği adaylardan başkasına oy vermemelerini,vatanımızın kurtulmasının ancak bu yolla gerçekleşebileceğini sizlerebütün önemiyle tavsiye ederim.
Hacıbektaş Çelebisi Veliyettin”
Atatürk, bu Beyannamenin yayınlanması üzerine Veliyettin Çelebi’yeyolladığı telgrafta şöyle diyor:”Yayınlamış buyurduğunuz,insanlarımıza doğru yolu gösteren koruyucu bildirgenizin suretiniokudum. Ulusal zenginliğin doğmasına yardımcı olacak girişiminiz veçalışmalarınız için, doğru yolu gösteren zatınıza saygılar sunarım.”
Veliyetten Çelebi, Atatürk’ün ölümüne kadar kendisiyle görüşmelerinive ilişkilerini sürdürmüştür ve Aleviler de Atatürk devrimleriniyürekten desteklemişlerdir. Çünkü Atatürk’ün kurduğu yeni düzende
artık Aleviler eşit yurttaş konumuna gelmişlerdir. Böylece; OsmanlıDevleti’nin 400 yıl boyunca Alevilere karşı yürüttüğü baskı ve kırımpolitikası da tarihe karışmıştır. Aklı başında her Alevi bunu bildiğiiçin Atatürk’ü kendisine Hacı Bektaş Veli gibi bir mürşit(aydınlatıcı/büyük öğretmen) kabul etmektedir. (2)
 “Doç. Mete Tuncay, Atatürk’ün soy olarak Rumeli Bektaşilerindengeldiği, gençlik arayışları içerisinde bu tarikatla ilgilendiğisöylentilerini doğru buluyor ve Abdülkerim Paşa’yla Kurtuluş Savaşıyıllarında kurduğu iletişimde Bektaşi terimleriyle anlaşmalarınadikkatleri çekerek, bektaşi olan Abdülkerim paşa gibi M. Kemal’in deBektaşi olduğunu, o nedenle bu tür şifre kullandıklarını kanıt olarakileri sürüyor. Adil Gülvahapoğlu da bu sava katılmaktadır. …”
Meclise de Bektaşi ve Alevi kültüründen gelen birçok ismin girmesiniAtatürk özellikle istiyor. Şöyle bir bilgi var. Onu da nakledelim:
“Atatürk çalışmalarını Alevi- Bektaşiler’le ortak yürütmüş, önemli vestratejik noktalara bu güven duyduğu Alevi-Bektaşileri getirmişti.Cemalettin Efendi’yi meclis ikinci başkan vekilliğine, AlbayHüsabettin’i (Ertürk) gizli haber alma örgütünün başına Bektaşi BabasıDr. Ragıp Erensel’i özel doktorluğuna, A. Naci Baykal’ı (BektaşiBabası) PTT’deki gizli şifre amirliğine getirmesi gibi…”(2)
Ahmet Cemalettin Çelebi ve Salih Niyazi Dedebaba yani tüm BektaşilerMustafa Kemale destek vermiştir.Bunun yanı sıraDoğudaki Alevileredesteğini gelince; Doğu da önemli Alevi Önderlerinden Başköylü HasanEfendi 1894/95 yılları arasında doğmuş ve 1.7.1973’de Hakka yürümüşbir Evliya’dır.(3) Kendisinin Dersim Hadisesinden kaynaklı Atatürk’esitemi olsada. Cumhuriyet kurulması öncesinde Mustafa Kemal ve AhmetCemalettin Efendiye atıfta bulunan aşağıdaki şiir Cumhuriyete veAtatürk’e olan sevgisini açıkçagöstermektedir. Ayrıca o dönem Doğubölgesi Alevileri Ahmet Cemalettin Efendinin ve kardeşi VeliyettinEfendinin mektuplarına cevaz vermedi Kurtuluş savaşında etkinolmadılar sözleri bir aldatmacadan ibarettir. Tüm Alevi Bektaşitoplumu Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının yanında olmuştur.
….
İbadet düşmana karşı cephe almaktır,
Düşmanı ülkeden sürüp atmaktır.
Mustafa Kemal düşmanı çıkardı ülkede,
Düşmandan bir eser kalmadı ülkede.
Atatürk kötümü etti, hey gidi yaramazlar,
Namusunu, vicdanını arayıp soramazlar.
Namazı arayan düşman elinde esir olur,
Olanca kazancını elinden çıkarıp fakir olur.
Haince nankörlük yapmayın Atatürk için,
Sizi düşman esaretinden kurtardı, düşünün.
Mustafa adına Atatürk giydirdiler,
Sırmalı kürkün hayırlı olsun dediler.
Mustafa Kemal gitti Hacı Bektaşa,
Malını has etti Cemal Kardaşa.
Cemal elini vurdu dalına,
Kuvvet verdi, ayağına koluna.
Alınan kuvvetle Rumları aldı, sattı
Sürdü Rumları denize kattı.
Türkiye´nin kızlarını, namusunu düşman aldı,
Düşman ordusuna ateş saldı.
Şimdi Nurcular Ataya lânet okuyorlar,
Yeniden halı, kilim örneği dokuyorlar.
Başköylü Hasan Efendi
Yazan : Mehmet Özgür Ersan Dede Yesari Abdal Çelebi 
Kaynak:
1)Hünkâr Hacı Bektaş Veli Dergahı Postnişini Veliyettin Hürrem
Ulusoy ve Safa Ulusoy
2)Baki Öz’ün Kurtuluş Savaşı’nda Alevi-Bektaşiler , Can Yayınları, 1995
3)BAŞKÖYLÜ HASAN EFENDİ, ATATÜRK İÇİN NE DİYOR? Kazim Balaban / Viyana- Makalesi
Resim: Mustafa Kemal Atatürk Ahmet Cemalettin Çelebi Efendi ve Başköylü Hasan Efendi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir