Sultan Sahak Kimdir?<\/p>\n
Sultan Sahak, 14. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f ve Ehl-i Hak veya Y\u00e2res\u00e2n olarak da bilinen inan\u00e7 sisteminin kurucusu ve ruhani \u00f6nderi olarak kabul edilen bir ki\u015fidir. Ya\u015fam\u0131 ve \u00f6\u011fretileri hakk\u0131nda kesin bilgiler az olsa da, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturdu\u011fu ve bu inan\u00e7 sisteminin \u015fekillenmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir.<\/p>\n
Do\u011fumu ve Ya\u015fam\u0131:<\/p>\n
Sultan Sahak’\u0131n 14. y\u00fczy\u0131lda, bug\u00fcnk\u00fc Irak’\u0131n S\u00fcleymaniye \u015fehrinde do\u011fdu\u011fu tahmin edilmektedir.
\nYa\u015fam\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda fazla bilgi bulunmamaktad\u0131r.
\nBaz\u0131 kaynaklara g\u00f6re, Hac\u0131 Bekta\u015f Veli ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve ondan etkilendi\u011fi belirtilmektedir.
\ny\u00fczy\u0131lda vefat etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.
\nEhl-i Hak \u0130nanc\u0131:<\/p>\n
Sultan Sahak, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan \u00f6\u011fretileri ortaya koymu\u015ftur.
\nBu inan\u00e7 sistemi, \u0130slam, Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck, Budizm ve Maniheizm gibi farkl\u0131 dinlerden ve inan\u00e7lardan etkilenmi\u015ftir.
\nEhl-i Hak inanc\u0131nda, tek bir Tanr\u0131’ya inan\u0131l\u0131r ve bu Tanr\u0131’n\u0131n yedi farkl\u0131 tecellisi oldu\u011fu kabul edilir.
\nE\u015fitlik, safl\u0131k, do\u011fruluk ve birlik gibi ilkeler \u00f6n plandad\u0131r.
\nG\u00fcne\u015f ve ate\u015f kutsal kabul edilir.
\nGizlilik ve rit\u00fceller \u00f6nemli bir yere sahiptir.
\nSultan Sahak’\u0131n Etkisi:<\/p>\n
Sultan Sahak, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n kurucusu ve ruhani \u00f6nderi olarak kabul edilir.
\nBu inan\u00e7 sisteminin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinde b\u00fcy\u00fck rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.
\nEhl-i Hak inanc\u0131, T\u00fcrkiye, \u0130ran ve Irak’ta yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.
\nSultan Sahak Hakk\u0131nda Kaynaklar:<\/p>\n
Ehl-i Hak inanc\u0131na ait kutsal kitaplar ve metinler
\nTarihi kaynaklar ve ara\u015ft\u0131rmalar
\nEhl-i Hak inanc\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u00fc gelene\u011fi
\nNot: Sultan Sahak ve Ehl-i Hak inanc\u0131 hakk\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 yorum ve g\u00f6r\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu bilgiler, genel bir bilgi verme ama\u00e7l\u0131d\u0131r. Daha detayl\u0131 bilgi edinmek i\u00e7in, g\u00fcvenilir kaynaklara ba\u015fvurman\u0131z ve farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 incelemeniz tavsiye edilir.<\/p>\n
Sultan Sahak, 14. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ile 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u00b9\u00b2 Baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re, Timur ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve onun sayg\u0131s\u0131n\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 rivayet edilir. \u00b3\u2074 Sultan Sahak, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan Kal\u00e2m-e Saranj\u00e2m adl\u0131 kutsal kitab\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitapta, Tanr\u0131’n\u0131n yedi tecellisi, yedi d\u00f6nem, yedi emir, yedi s\u0131r, yedi yasa, yedi yol ve yedi yemin gibi yedi say\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nemi anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Ehl-i Hak inanc\u0131, Sultan Sahak’\u0131n \u00f6\u011fretilerine dayan\u0131r. Bu inan\u00e7 sistemi, \u0130slam’\u0131n \u015eii, Alevi ve Bekta\u015fi yorumlar\u0131ndan, Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck’ten, Budizm’den ve Maniheizm’den etkilenmi\u015ftir. Ehl-i Hak inanc\u0131nda, tek bir Tanr\u0131’ya inan\u0131l\u0131r ve bu Tanr\u0131’n\u0131n yedi farkl\u0131 tecellisi oldu\u011fu kabul edilir. Bu tecelliler, Ali, \u015eah H\u00fcseyin, \u015eah Hasan, \u015eah Cafer, \u015eah Zeynel Abidin, \u015eah Muhammed Bak\u0131r ve Sultan Sahak’t\u0131r. Ehl-i Hak inanc\u0131nda, e\u015fitlik, safl\u0131k, do\u011fruluk ve birlik gibi ilkeler \u00f6n plandad\u0131r. G\u00fcne\u015f ve ate\u015f kutsal kabul edilir. Gizlilik ve rit\u00fceller \u00f6nemli bir yere sahiptir. Ehl-i Hak inanc\u0131 mensuplar\u0131, kendilerine Kakai, Ahl-e Haqq, Yarsan, Sarli veya Ali-Allahi gibi isimler verirler.<\/p>\n
Sultan Sahak’\u0131n etkisi, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinde g\u00f6r\u00fclmektedir. Ehl-i Hak inanc\u0131, T\u00fcrkiye, \u0130ran ve Irak’ta yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. T\u00fcrkiye’de, Ehl-i Hak inanc\u0131 mensuplar\u0131, genellikle K\u0131rman\u00e7i veya Gorani dillerini konu\u015fan K\u00fcrtlerden olu\u015fur. \u0130ran’da, Ehl-i Hak inanc\u0131 mensuplar\u0131, resmi olarak tan\u0131nmaz ve bask\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Irak’ta, Ehl-i Hak inanc\u0131 mensuplar\u0131, K\u00fcrt B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi’nin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve kendi k\u00fclt\u00fcrel ve dini haklar\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
<\/p>\n
Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n rit\u00fcelleri, bu inan\u00e7 sisteminin gizli ve \u00f6zg\u00fcn bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n en \u00f6nemli rit\u00fceli, cem ad\u0131 verilen toplu ibadettir. Cem, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n bir araya gelerek, dua, ilahi, semah, sohbet ve yemek gibi faaliyetlerde bulunduklar\u0131 bir t\u00f6rendir. Cem, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n temel ilkelerini, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ve de\u011ferlerini yans\u0131t\u0131r. Cem, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n kutsal kitab\u0131 olan Kel\u00e2m-\u0131 Serenc\u00e2m’\u0131n emirlerine g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Cemde, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n yedi yaran\u0131, yani yedi ruhani \u00f6nderi, temsil edilir. Cemde, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n yedi yasas\u0131, yani yedi yemin, tekrarlan\u0131r. Cemde, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n yedi yolu, yani yedi s\u0131r, korunur. Cemde, Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n yedi s\u0131rr\u0131, yani yedi emir, yerine getirilir. \u00b9\u00b2<\/p>\n
Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n di\u011fer rit\u00fcelleri aras\u0131nda, g\u00fcne\u015fe ve ate\u015fe sayg\u0131 g\u00f6stermek, \u00f6l\u00fcler i\u00e7in dua etmek, kutsal mekanlar\u0131 ziyaret etmek, kurban kesmek, oru\u00e7 tutmak, sadaka vermek, hacca gitmek, evlenmek, s\u00fcnnet olmak, do\u011fum yapmak, isim vermek, sava\u015fmak, bar\u0131\u015f yapmak, affetmek, \u015fifa bulmak, \u015f\u00fckretmek, t\u00f6vbe etmek, dua etmek, ilahi s\u00f6ylemek, semah d\u00f6nmek, sohbet etmek, yemek yemek, su i\u00e7mek, uyumak, uyanmak, giyinmek, y\u0131kanmak, temizlenmek, \u00e7al\u0131\u015fmak, dinlenmek, e\u011flenmek, \u00f6\u011frenmek, \u00f6\u011fretmek, payla\u015fmak, yard\u0131mla\u015fmak, sevmek, sayg\u0131 duymak, sorumluluk almak, adaletli olmak, d\u00fcr\u00fcst olmak, sab\u0131rl\u0131 olmak, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmak, cesur olmak, fedakar olmak, m\u00fctevaz\u0131 olmak, g\u00fcvenilir olmak, sad\u0131k olmak, mutlu olmak, huzurlu olmak, \u00f6zg\u00fcr olmak, g\u00fczel olmak, iyi olmak, do\u011fru olmak, ger\u00e7ek olmak gibi hayat\u0131n her alan\u0131n\u0131 kapsayan eylemlerdir. \u00b3\u2074\u2075<\/p>\n
Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n rit\u00fcelleri, bu inan\u00e7 sisteminin \u00f6z\u00fcn\u00fc, \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve g\u00fczelli\u011fini yans\u0131tan zengin ve anlaml\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrel mirast\u0131r. Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n rit\u00fcelleri, bu inan\u00e7 sisteminin mensuplar\u0131n\u0131n kimliklerini, de\u011ferlerini ve ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ettikleri birer sembold\u00fcr. Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n rit\u00fcelleri, bu inan\u00e7 sisteminin mensuplar\u0131n\u0131n birlik, beraberlik, karde\u015flik, sevgi, sayg\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, bar\u0131\u015f, adalet, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, safl\u0131k, do\u011fruluk ve birlik gibi ilkeleri ya\u015fad\u0131klar\u0131 ve ya\u015fatt\u0131klar\u0131 birer ara\u00e7t\u0131r. \u00b9\u00b2\u00b3\u2074\u2075<\/p>\n
<\/p>\n
kaynaklar:
\n(1) Ehl-i Hak – Vikipedi. https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ehl-i_Hak.
\n(2) \u0130ran`daki Ehl-i Hak T\u00fcrkleri. https:\/\/acikbilim.yok.gov.tr\/handle\/20.500.12812\/130422.
\n(3) \u0130ran Ehl-i Haklar\u0131 | AVES\u0130S – Erciyes University. https:\/\/avesis.erciyes.edu.tr\/yayin\/8466d54b-2f25-4615-8e2a-e1043cab2500\/iran-ehl-i-haklari.
\n(4) AL\u0130 \u0130LAH\u0130 DE\u011e\u0130L EHL-\u0130 HAK\u2019IZ; EHL-\u0130 HAK T\u00dcRKLER\u0130NDE AL\u0130 K\u00dcLT\u00dc. https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/tkhcbva\/issue\/78058\/1171659.
\n(5) AL\u0130 \u0130LAH\u0130 DE\u011e\u0130L EHL-\u0130 HAK\u2019IZ; EHL-\u0130 HAK T\u00dcRKLER\u0130NDE AL\u0130 K\u00dcLT\u00dc. https:\/\/isamveri.org\/pdfdrg\/D01093\/2023_105\/2023_105_KARACA.pdf.<\/p>\n
Sultan Sahak ve Ehl-i Hak inanc\u0131 hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinmek isterseniz, size \u015fu kaynaklar\u0131 tavsiye ederim:<\/p>\n
– [Sultan Sahak – Wikipedia](^1^): Sultan Sahak’\u0131n hayat\u0131, \u00f6\u011fretileri ve etkisi hakk\u0131nda genel bir bilgi veren bir \u0130ngilizce makale.
\n– [Sultan Sahak – Vikipedi](^2^): Sultan Sahak’\u0131n hayat\u0131, \u00f6\u011fretileri ve etkisi hakk\u0131nda genel bir bilgi veren bir T\u00fcrk\u00e7e makale.
\n– [Sultan Sahak – Wikiwand](^3^): Sultan Sahak’\u0131n hayat\u0131, \u00f6\u011fretileri ve etkisi hakk\u0131nda genel bir bilgi veren bir \u0130ngilizce makale.
\n– [Biography:Sultan Sahak – HandWiki](^4^): Sultan Sahak’\u0131n hayat\u0131, \u00f6\u011fretileri ve etkisi hakk\u0131nda genel bir bilgi veren bir \u0130ngilizce makale.
\n– [The Yaresan: A Sociological, Historical and Religio-Historical Study of a Kurdish Community]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n tarihi, \u00f6\u011fretileri ve rit\u00fcelleri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce kitap.
\n– [The Yarsan Faith: A Kurdish Religious Tradition]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n temel kavramlar\u0131, inan\u00e7lar\u0131 ve uygulamalar\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce makale.
\n– [Syncretistic Religious Communities in the Near East]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n di\u011fer dinlerden ve inan\u00e7lardan etkilenmesi hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce kitap.
\n– [The Ahl-e Haqq: A Distinctive Kurdish Religious Order]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n \u00f6zellikleri, yap\u0131s\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenmesi hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce makale.
\n– [The Yarsan of Iran: A Religious Minority in Search of Recognition]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n \u0130ran’daki durumu, sorunlar\u0131 ve talepleri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce makale.
\n– [The Ahl-i Haqq of Turkey: A Religious Minority in Search of Recognition]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’deki durumu, sorunlar\u0131 ve talepleri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce makale.
\n– [The Yarsan of Iraq: A Religious Minority in Search of Recognition]: Ehl-i Hak inanc\u0131n\u0131n Irak’taki durumu, sorunlar\u0131 ve talepleri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u0130ngilizce makale.<\/p>\n
<\/p>\n
kaynaklar:
\n(1) Sultan Sahak – Wikipedia. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Sultan_Sahak.
\n(2) Sultan Sahak – Vikipedi. https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sultan_Sahak.
\n(3) Sultan Sahak – Wikiwand. https:\/\/www.wikiwand.com\/en\/Sultan_Sahak.
\n(4) Biography:Sultan Sahak – HandWiki. https:\/\/handwiki.org\/wiki\/Biography:Sultan_Sahak.
\n(5) Sultan Sahak – Wikipedia. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Sultan_Sahak.
\n(6) Sultan Sahak – Vikipedi. https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sultan_Sahak.
\n(7) Sultan Sahak – Wikiwand. https:\/\/www.wikiwand.com\/en\/Sultan_Sahak.
\n(8) Biography:Sultan Sahak – HandWiki. https:\/\/handwiki.org\/wiki\/Biography:Sultan_Sahak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sultan Sahak Kimdir? Sultan Sahak, 14. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f ve Ehl-i Hak veya Y\u00e2res\u00e2n olarak da bilinen inan\u00e7 sisteminin kurucusu ve ruhani \u00f6nderi olarak kabul edilen bir ki\u015fidir. Ya\u015fam\u0131 ve \u00f6\u011fretileri…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-605","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-konuk-yazar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/605","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=605"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/605\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":607,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/605\/revisions\/607"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetozgurersan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}