Tasavvuf ve Sufizm’in Kavramları – mehmet özgür ersan

Batı toplumlarına nazaran daha insancıl topraktan öğrenen doğayla barışık bir sistem olan Sufizm’in kavramları vardır. Herşey eşyanın adıyla çağrılır. Hiçbir şey eski terimlerle değil bambaşka bir tozdan bütün evrene uyum içinde anlamlandırma çabasıyla tariflenir ve adlandırılır.

Zühd ve Zahid

Dünya menfaatleri önemsizdir. Kalıcı olan iyi işler sevap ve ümit kaynağı toplum yararına yapılan işlerdir.

Kur’an insanlara şöyle seslenir. ‘Dünya hayatı gökten indirdiğimiz bir yağmura benzer. Bu sayede yeryüzünde biten bitkiler birbirlerine karışmış, sonra kurumuş, rüzgârın savurduğu çerçöp haline gelmiştir.Allah’ın gücü herşeyin üstündedir.’

Peygamber sade ve mütevazı bir hayat yaşamıştır. Hiçbir zaman dünya nimetlerinin cazibesine kapılmamış. Ganinetle zenginleyen diğer müslümanların hayat standardı yerine eski yaşam standartı kendine yettiği kadarıyla yetinmiş bunla yetinmeyen aile efradına dünya ile kendisi arasında tercih yapmasını istemiştir.

Tasavvufâ bağlı insanlar dünyayı ahiretle bir ve eşit tutmak veya üstün tutmamayı Zühd olarak kabul etmişlerdir. Bu ilkeye bağlı yaşamışlardır. Bu ilkeye bağlı kişileri Zahid olarak adlandırmışlardır.

Bu davranışın zıddı olan dünyaya düşkün olma, tamah, ihtiras ve çıkarcılık şiddetle kınanmıştır.

Zikr ve İbadet

Dervişler Tekke’ye kabul edişleri ile ibadete ilk mutfak bölümünden başlarlar. Kare bir yapı olan Tekke’nin girişinde mutfak ve yatakhanelerle başlayan yapı mutfakta pişen eğri odun taşımayan tüm hizmetlere bakan talibin her yükselişi ile çeşitli kapılardan geçtiği bir alandır.

Ikinci durak dört kapının birincisidir. Şeriat kapısı ibadeti için mescit vardır. Namaz,oruç,hac ve zekat’dan oluşan.

Üçüncü durak dört kapının ikincisidir. Tarikat kapısı ibadeti için meydanevi Bektaşilerde Cemevi Mevlevilerde Semaevi dir. Topluca zikir ( Allah’ın adını tekrar). Halka Namazı..Bektaşiler’de Kızılbaşlar’da Semah. Mevlevilerde Sema şeklinde.

Dördüncü durak dört kapının üçüncüsüdür. Marifet kapısı Çilehane’de vird ile birlikte az yemek az içmek az konuşmak az uyumaktır.

Tekke’nin dört duvarı kare şekli biter. Derviş tekrar başladığı kapıya gelir. Bu aşama dördüncü kapıdır. Hakikat kapısının ibadet yeri yeryüzüdür. İrşad edilen İrşad fütüvvet görevine yeryüzünün herhangi bir yerine halife olur.

Takva ve Kalp Temizliği

Cebrail aracılığı ile Kuran Hz Muhammed’in kalbine indirilmiştir. Vahiy’de ilham’da kalbe gelir. Allah yüce Kuran’ında kalbin görmesinden söz eder asıl körlük kalpler de der’ Dikkat edin, baştaki gözler değil, göğüsteki kalpler kör olur.’

Kuran ‘da ayrıca hassas, yufka ve temiz kalplerden bahsederken taş gibi katı, kirli ve kilit vurulmuş kalplerinde bulunduğuna dikkat çeker. Kalbin kirlenmiş şekli nefisdir. Nefsin arınmış şekli de kalpdir. ‘ Nefsini kirleten hüsrandır, onu arındıran kurtuluşa erer.’

Akıl ile vicdan yani beyin ile kalp kendi kendini denetlemek için verilmiştir.

Çamur yanın bedenin nefsin aklın onu temizleyen nur yanın kalbindir.
Hz. Muhammed takva nedir diye sorulduğunda kalbini işaret ederek, ‘Takva buradadır.’ demiştir.

Tasavvuf en genel anlamda bir kalp ilmidir. Sufilere bu yüzden gönül ehli denilmiştir.

 

mehmet özgür ersan

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir