“Bir Kandilden Bir Kandile (Semah Nefesi)”
(Yesarî Abdal)
Ağırlama (yavaş)
Kün nutku okunmazdan evvel idim ben,
Kaf ile Nun’da sırra mühür idim ben.
Ne yer ne gök vardı, ne ad ne beden,
Lâ-mekân burcunda seyran idim ben.
Bir kandil yanardı nurdan ezelden,
O nurda gizliydim ben ben demeden.
Adım sorulmazdı adlar doğmadan,
Saray-ı mahfuzda mihman idim ben.
Nakarat (her dönüşte)
Hû hû diyelim dönelim canlar,
Bir kandilden bir kandile nur akar.
Elden ele, dilden dile sır geçer,
Dondan dona giren can idim ben.
Yürüyüş (orta tempo)
Umman uyandı aşk dalga vurdu,
Sefine yürüdü kaptanı buldu.
Cibril titredi “el-aman” oldu,
Kudret kandilinde pinhan idim ben.
Âdem’e can oldum toprakta bir dem,
Secdeye indi melekler hep hem.
Elif tacı giydim nurdan bir âlem,
Arş-ı nübüvvette nişan idim ben.
Nakarat
Hû hû diyelim dönelim canlar,
Bir kandilden bir kandile nur akar.
Gönül Kâbe’dir incitme sakın,
Gönül yapmaya memur idim ben.
Yeldirme (hızlanan bölüm)
Havva’yla suret buldu bu seyran,
İndi cihana yetmiş üç meydan.
Yetmiş ikisi düştü benliğe,
Şit ile tuttum irfan idim ben.
Nuh oldum bir gemi diktim ummana,
Tufan vurdu yer gök kaldı virane.
Sefine-i Hakk’a binen kurtuldu,
O tufan içinde asan idim ben.
Nakarat (hızlı)
Hû hû diyelim semaha duralım,
Can cana, el ele devran kuralım.
Ali’dir kapımız, Muhammed yolumuz,
Ehl-i Beyt yolunda kurban idim ben.
Doruk (en canlı kısım)
Kerbela çölünde al kan göründüm,
Hüseyin aşkına serden geçindim.
Nesimi’de yüzdüm, Mansur’da dâr,
“Enel Hak” çağıran lisan idim ben.
Mirac’ta Burak’a binen can oldum,
Ali’yle sırra eren meydan oldum.
Kırklar ceminde ferraşlık ettim,
Selman makamında hizmet idim ben.
Nakarat (son kez, geniş dönüş)
Hû hû diyelim dönelim canlar,
Bir kandilden bir kandile nur akar.
Baş açık, yalın ayak, benliksiz,
Dondan dona giren can idim ben.
Ağırlama – Kapanış (yavaş)
Yesarî der: sözüm sırdır erene,
Açılmaz her gönle her gizli hazine.
Bu semah yürür hakikat izine,
Adı olmayan bir can idim ben.
“Bir Kandilden Bir Kandile” – Semah Notasyonu
(Yesarî Abdal)
GENEL BİLGİ
-
Makam: Hüseynî (yer yer Uşşak hissi)
-
Karar: Dügâh (La)
-
Çıkıcı–inici seyir
-
Bağlama düzeni: Bozuk düzen (La–Re–Sol)
-
İcra: Zâkir + meydan semahı (kadın–erkek birlikte)
I. BÖLÜM – AĞIRLAMA
Usûl
-
4/4 (Yavaş)
-
Tempo: ♩ = 60–66
Bağlama Tavrı
-
Alt tel ağırlıklı
-
Uzun yaylı vuruşlar
-
Her ölçü başı dem (La)
Ölçü Sayımı
Ezgi Yolu
-
La → Si♭ → Do → Re
-
Re’de kısa durak
-
Tekrar La’ya iniş
Söz Yerleşimi
Dönüş yoktur, semahçılar sabit yürür, eller aşağıda.
NAKARAT (Ağırlama Sonu)
Usûl
-
4/4
-
Son ölçü fermata (bekleme)
Burada ilk dönüş başlar.
II. BÖLÜM – YÜRÜYÜŞ
Usûl
-
6/8
-
Tempo: ♪ = 96–104
Sayım
Bağlama Tavrı
-
Alt–üst tel dönüşümlü
-
Hafif çarpma (çarpma = süsleme, vurgu değil)
Ezgi Yolu
-
La → Do → Re → Mi
-
Mi’den süzülerek Re → Do → La
Söz Yerleşimi
Semahçılar daireyi genişletir, adımlar küçük.
NAKARAT (Yürüyüş)
Usûl
-
6/8
-
Bir ölçü bağlama boş bırakılır, yalnız nefes
III. BÖLÜM – YELDİRME (Doruk)
Usûl
-
9/8 (2+2+2+3)
👉 klasik Alevi semah yeldirmesi
Sayım
Bağlama Tavrı
-
Üst tel hâkim
-
Seri ama sert değil
-
Her 9’lu ölçünün sonunda La dem
Ezgi Yolu
-
La → Re → Mi → Fa
-
Fa’dan ani iniş → Re → Do → La
Söz Yerleşimi
Semahçılar hızlanır, kollar omuz hizasına çıkar.
SON NAKARAT (GENİŞ DÖNÜŞ)
Usûl
-
9/8
-
Son ölçü yavaşlatılır
IV. BÖLÜM – KAPANIŞ (AĞIRLAMA DÖNÜŞÜ)
Usûl
-
4/4
-
Tempo düşer ♩ = 58
Bağlama
-
Sadece dem + hafif süs
Söz
Semah yavaşça durur, niyaz ile biter.
ÖZET (Zâkir İçin Tek Satır)
4/4 Ağırlama → 6/8 Yürüyüş → 9/8 Yeldirme → 4/4 Kapanış
Makam Hüseynî – Karar Dügâh – Bozuk düzen
“Bir Kandilden Bir Kandile” – BAĞLAMA İCRASI
(Semah – Yesarî Abdal)
1️⃣ DÜZEN – AKORT
Bozuk düzen (en yaygın semah düzeni):
Semah boyunca karar LA (alt tel)
Dem sürekli alt tel açık ya da 2. perde (Si♭ hissi) ile verilir.
2️⃣ MIZRAP DİLİ (TEMEL KURAL)
-
↓ = aşağı mızrap
-
↑ = yukarı mızrap
-
(D) = dem (uzatılan karar sesi)
❗ Sert vurma yok. Yuvarlak, nefesli, akıcı.
I. BÖLÜM – AĞIRLAMA (4/4)
Mızrap Şeması
Tel Kullanımı
-
1. vuruş: Alt tel (LA) → dem
-
4. vuruş: Orta tel (RE) ya da üst tel hafif dokunuş
Basit Ezgi Yolu
Uzun sesler, sabit tempo
Semahçılar henüz dönmez
NAKARAT (Ağırlama Sonu)
Burada ilk dönüş başlar
II. BÖLÜM – YÜRÜYÜŞ (6/8)
Sayım
Tel Dağılımı
-
1: Alt tel (LA – dem)
-
3: Orta tel (RE)
-
4: Üst tel (SOL)
-
6: Orta tel (RE)
Tipik Yürüyüş Kalıbı
Daire genişler, adımlar hızlanır
Bağlama akıcı ama yumuşak
III. BÖLÜM – YELDİRME (9/8)
(2+2+2+3 klasik semah yürüyüşü)
Sayım + Mızrap
Tel Kullanımı
-
1–2: Alt tel (LA)
-
3–4: Orta tel (RE)
-
5–6: Üst tel (SOL)
-
7–8–9: Üst + orta hızlı dönüş
Tipik Yeldirme Ezgisi
Semahçılar hızlanır
Kollar omuz hizasına çıkar
4️⃣ POZİSYON KULLANIMI
-
Ağırlama:
👉 0–1. perde (düz alan) -
Yürüyüş:
👉 1–3. perde (hafif yükselme) -
Yeldirme:
👉 3–5. perde (bağırmadan yüksel)
❗ 7. perde ve üstüne çıkma
Semah coşar ama bağırmaz
5️⃣ SÜSLEMELER (YERİNDE VE AZ)
✔ Hafif çarpma (üst telde)
✔ Kaydırma (1 → 2 perde)
✖ Tremolo YOK
✖ Sert çekme YOK
6️⃣ KAPANIŞ (4/4)
-
Son ses LA açık
-
Dem uzun tutulur
-
Niyazla kesilir
TEK SATIRLIK ZÂKİR ÖZETİ
Bozuk düzen – LA karar – Alt tel dem –
4/4 ağır → 6/8 yürüyüş → 9/8 yeldirme → 4/4 kapanış
🎶 “Bir Kandilden Bir Kandile” – BAĞLAMA TAB
I️⃣ AĞIRLAMA – 4/4 (YAVAŞ)
Uzun sesler, alt tel dem baskın
Tekrar ederek okunur.
🔁 NAKARAT (Ağırlama Sonu)
👉 Burada ilk dönüş başlar
II️⃣ YÜRÜYÜŞ – 6/8 (ORTA TEMPO)
Akıcı, daire genişler
Alternatif yürüyüş kalıbı (tekrar için):
🔁 NAKARAT (Yürüyüş)
III️⃣ YELDİRME – 9/8 (2+2+2+3) 🔥
Canlanır ama sertleşmez
Üst tel öne çıkar
Geniş dönüş için ikinci kalıp:
IV️⃣ KAPANIŞ – 4/4 (YAVAŞ)
Dem uzun tutulur, niyazla kesilir.
🪕 ZÂKİR İÇİN ALTIN KURAL
-
Alt tel her zaman can
-
Üst tel coşku, orta tel yol
-
Tremolo yok, sertlik yok
-
Semah akar, bağlama nefes alır















































